Абмежаванне дзеяздольнасці грамадзян
Мера прафілактыкі злоўжывання спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі
Злоўжыванне спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі – гэта маштабная сацыяльная праблема. Алкоголізм, п'янства, наркаманія – гэта небяспека не толькі для здароўя чалавека, які пакутуе ад іх, але і для сям'і і грамадства ў цэлым, гэта прычына многіх сямейна-бытавых канфліктаў, здзяйснення супрацьпраўных дзеянняў у дачыненні да жыцця і здароўя грамадзян.
Адным з найважнейшых напрамкаў дзейнасці органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь, органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь, дзяржаўных арганізацый аховы здароўя і іншых суб'ектаў прафілактыкі з'яўляецца прафілактыка алкагалізму, п'янства, супрацьпраўных паводзін грамадзян, папярэджанне сямейнага гвалту, здзейсненага ў стане алкагольнага ап'янэння.
Адным з мер прафілактыкі злоўжывання спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі з'яўляецца абмежаванне ў дзеяздольнасці грамадзян.
У адпаведнасці з патрабаваннямі Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ГК), Грамадзянскага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ГПК) суд з'яўляецца органам, упаўнаважаным прымаць рашэнні аб прызнанні грамадзян абмежавана дзеяздольнымі.
Хто можа быць абмежаваны ў дзеяздольнасці
Згодна з арт. 30 ГК грамадзянін, які з-за злоўжывання спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі ставіць сваю сям'ю ў цяжкае матэрыяльнае становішча, можа быць абмежаваны ў дзеяздольнасці судом у парадку, устаноўленым грамадзянскім працэсуальным заканадаўствам.
Такім чынам, для абмежавання члена сям'і ў дзеяздольнасці аднаго злоўжывання недастаткова, неабходна, каб дадзеная асоба ставіла сваю сям'ю ў цяжкае матэрыяльнае становішча.
Пры гэтым наяўнасць заробку і іншых даходаў у іншых членаў сям'і само па сабе не можа з'яўляцца падставай для адмовы ў задавальненні заявы.
Хто можа звярнуцца ў суд з заявай аб абмежаванні дзеяздольнасці
У адпаведнасці з ч. 1 арт. 373 ГПК справа аб прызнанні грамадзяніна абмежавана дзеяздольным з прычыны злоўжывання спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі можа быць распачата па заяве членаў яго сям'і, пракурора, органа апекі і нагляду, а таксама грамадскіх аб'яднанняў, статутам або палажэннем якіх прадастаўлена такое права.
Згодна з п.п. 1, 26 ч. 1 арт. 1 ГПК да членаў сям'і адносяцца бацькі, дзеці, усыноўленыя (удачароныя), усыноўленыя (удачароныя), родныя браты і сёстры, дзядуля, бабуля, унукі, іншыя сваякі, муж (жонка), непрацаздольныя ўтрыманцы і іншыя асобы, якія пражываюць сумесна з грамадзянінам, у дачыненні да якога ставіцца пытанне аб абмежаванні дзеяздольнасці, і вядуць з ім агульную гаспадарку.
Асобнае пражыванне і адсутнасць агульнай гаспадаркі з'яўляецца падставай для адмовы гэтым членам у задавальненні патрабаванняў.
Пракурор або орган апекі і нагляду мае права звярнуцца ў суд з заявай аб абмежаванні ў дзеяздольнасці, калі гэтага патрабуюць інтарэсы непаўналетніх дзяцей або іншых асоб, якія пражываюць сумесна з такім грамадзянінам.
Якія наступствы абмежавання грамадзяніна ў дзеяздольнасці
Над грамадзянінам, прызнаным судом абмежавана дзеяздольным з прычыны злоўжывання спіртнымі напоямі, наркатычнымі сродкамі, псіхатропнымі рэчывамі, іх аналагамі ўстанаўліваецца апека.
Такі грамадзянін мае права здзяйсняць дробныя бытавыя здзелкі. Здзяйсняць іншыя здзелкі, а таксама атрымліваць заробку, пенсію і іншыя даходы і распараджацца імі такі грамадзянін можа са згоды апекуна.
Грамадзянін, дзеяздольнасць якога абмежавана з прычыны злоўжывання спі
Таксама варта памятаць, што ў выпадку, калі падставы, з прычыны якіх грамадзянін быў абмежаваны ў дзеяздольнасці, адпалі, суд адмяняе яго абмежаванне дзеяздольнасці. Дадзенае рашэнне будзе з'яўляцца падставай для адмены над грамадзянінам апекі.