На дапамогу ўладальнікам аўтацыстэрнаў!

У ходзе ажыццяўлення нагляднай дзейнасці ўстаноўлена, што пераважная большасць кіраўнікоў і спецыялістаў суб'ектаў перавозкі небяспечных грузаў (далей – прадпрыемствы) не кантралююць працэс правядзення праверак і выпрабаванняў аўтацыстэр экспертамі правяраючых арганізацый (далей – эксперт), тым самым парушаюць патрабаванні Правілаў па забеспячэнні бяспекі перавозкі небяспечных грузаў аўтамабільным транспартам у Рэспубліцы Беларусь, зацверджаных пастановай Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь ад 17.05.2021 № 35 (далей – Правілы), у частцы забеспячэння кантролю за правядзеннем устаноўленых праверак аўтацыстэр. Аднак, для ажыццяўлення кантролю, кіраўнікам і спецыялістам важна разумець сам прадмет кантролю (мэта правядзення праверак і выпрабаванняў, віды праверак і выпрабаванняў, аб'ём выконваемых работ і г.п.).

У дадзеным матэрыяле, у дапамогу кіраўнікам і спецыялістам, адказным па пытаннях бяспекі перавозкі небяспечных грузаў, прадаставім прыкладны пералік работ, які павінен выканаць эксперт правяраючай арганізацыі пры правядзенні праверак і выпрабаванняў аўтацыстэр.

Прыкладны аб'ём работ неабходных выканаць экспертам пры правядзенні праверак. Як правіла, праверка аўтацыстэр ўключае ў сябе:

праверка наяўнасці эксплуатацыйнай дакументацыі вытворцы на транспартны сродак і тэхналагічнае абсталяванне;

знешні і ўнутраны агляд цыстэрны;

гідраўлічнае выпрабаванне (выпрабаванне на герметычнасць);

праверка эксплуатацыйнага абсталявання.

Эксперт абавязаны праверыць наяўнасць эксплуатацыйнай дакументацыі на транспартны сродак і ўсё тэхналагічнае абсталяванне (цыстэрна, запорная арматура, дыхальныя клапаны, донныя клапаны, блокі кіравання доннымі клапанамі, помпа і г.д.).

Пералік неабходнай эксплуатацыйнай дакументацыі на спецыяльнае і тэхналагічнае абсталяванне, як правіла, пазначаны ў кіраўніцтве па эксплуатацыі або пашпарце аўтацыстэрны. У выпадку адсутнасці неабходнай дакументацыі эксплуатацыя аўтацыстэрны павінна быць забаронена да распрацоўкі адпаведных дублікатаў (аднаўлення). Дублікаты эксплуатацыйных дакументаў могуць быць запрошаны ў завода-вытворцы аўтацыстэрны або распрацаваны правяраючымі арганізацыямі.

Знешні і ўнутраны агляд цыстэрны.

Экспертам павінен быць выкананы поўны візуальны агляд унутранай часткі корпуса цыстэрны для выяўлення любога дэфекту. Для гэтага неабходна правесці зачыстку цыстэрны, газааналізатарам праверыць бяспечны ўзровень канцэнтрацыі шкодных рэчываў унутры цыстэрны. Пасля гэтага дэмантаваць вечка заліўной гарлавіны цыстэрны, пракрасціся ўнутр цыстэрны (пры неабходнасці дэмантаваць хвалярэзы) і правесці дбаўны агляд унутранай паверхні цыстэрны.

У ходзе знешняга агляду правяраецца:

стан цыстэрны на прадмет наяўнасці любога павярхоўнага дэфекту і вызначэння ўцечкі;

стан лакафарбавага пакрыцця;

мацаванне цыстэрны да шасі, мацаванне канструктыўных элементаў цыстэрны;

маркіроўка цыстэрны, наяўнасць адпаведных знакаў небяспекі кляймаў і надпісаў;

спраўнасць зазямляльных прылад.

Гідраўлічнае выпрабаванне. Адным з самых важных этапаў праверак і выпрабаванняў аўтацыстэрны з'яўляецца гідраўлічнае выпрабаванне.

Гідраўлічнае выпрабаванне праводзіцца для праверкі трываласці і шчыльнасці цыстэрны ў перыяд яе эксплуатацыі. Гідраўлічнае выпрабаванне не можа быць заменена іншым відам выпрабаванняў (пнеўматычным), калі іншае не агаворана ў дзеючых Правілах. Да пачатку гідраўлічнага выпрабавання цыстэрна павінна быць сухой і чыстай, каб можна было выявіць любую ўцечку. Калі тэмпература навакольнага асяроддзя ніжэй за 0ºС, то гідраўлічнае выпрабаванне неабходна праводзіць у ацяпляным (цёплым) памяшканні. У мэтах гідраўлічнага выпрабавання цыстэрна павінна быць запоўнена вадой, герметычна закрыта і, пры дапамозе спецыяльных прыстасаванняў (гідрапрэс), неабходна стварыць неабходны залішні ціск вады (але не менш чым у 1,3 раза перавышае максімальны працоўны ціск). Як правіла, цыстэрну вытрымліваюць пад залішнім ціскам не менш чым 15 хвілін.

Гідраўлічнаму выпрабаванню падвяргаецца як цыстэрна ў цэлым, так і кожны адсек (пры іх наяўнасці). Пры правядзенні гідраўлічнага выпрабавання дыхальныя клапаны павінны быць дэмантаваны, а адтуліны для ўстаноўкі дыхальных клапанаў - заглушаны.

Лічыцца, што цыстэрна не вытрымала гідраўлічнае выпрабаванне, калі на працягу выпрабаванняў выяўлены адзін з ніжэйпералічаных дэфектаў:

уцечка;

неабгрунтаванае падзенне ціску падчас выпрабаванняў;

астатняя дэфармацыя.

Праверка эксплуатацыйнага абсталявання.

Праверка эксплуатацыйнага абсталявання дазваляе вызначыць, ці адпавядае эксплуатацыйнае абсталяванне і яго маркіроўка патрабаванням тэхнічнай дакументацыі і ці падыходзіць яно для ўмоў далейшай бяспечнай эксплуатацыі аўтацыстэрны.

У ходзе агляду эксплуатацыйнага абсталявання эксперт павінен праверыць:

ці ўсё эксплуатацыйнае абсталяванне ўстаноўлена на аўтацыстэрне, правільна замацавана і функцыянуе ў адпаведнасці з патрабаваннямі тэхнічнай дакументацыі вытворцы;

трубаправоды, клапаны, сістэма астуджэння (ацяплення), ушчыльняльныя пракладкі правяраюцца на прадмет карозіі, зносу, уцечкі і г.п.;

стан прылад для зацяжкі (фіксацыі) вечкаў люкаў, фланцавыя злучэнні на прадмет адсутнасці або паслаблення нітаў або гаек;

праверыць спраўнасць і выпрабаванне дыхальнага клапана цыстэрны на прадмет правільнасці адкрыцця пры ціску спрацоўвання і наступнага аўтаматычнага герметычнага закрыцця

Даведачна: прамежкавыя праверкі могуць праводзіцца на працягу трох месяцаў да або пасля ўказанай даты.

пазапланавая праверка праводзіцца, калі ў выніку рамонту, змены канструкцыі або дарожна-транспартнага здарэння надзейнасць цыстэрны або яе абсталявання магла знізіцца.

Патрабаванні да арганізацый, якія праводзяць праверку.

Перад заключэннем дагавора на правядзенне праверак і выпрабаванняў аўтацыстэрны неабходна пераканацца, што арганізацыя, якая праводзіць праверку, задавальняе наступным патрабаванням і ўмовам:

арганізацыя, якая праводзіць праверку, мае дзеючы атэстат акрэдытацыі на адпаведнасць патрабаванням асноўнага стандарту ГОСТ ISO/IEC 17025-2019 (ISO/IEC 17025:2017);

вобласць акрэдытацыі да ўказанага атэстата змяшчае:

у якасці аб'екта выпрабаванняў – цыстэрны, прызначаныя для перавозкі небяспечных грузаў;

у якасці дакументаў, якія змяшчаюць патрабаванні да аб'екта выпрабаванняў, адпаведныя раздзелы дадатку А да ДОПОГ і Правілаў;

у частцы метаду даследаванняў (выпрабаванняў) і вымярэнняў – ГОСТ EN 12972-2020 Цыстэрны для перавозкі небяспечных грузаў. Цыстэрны металічныя. Выпрабаванні, праверка і маркіроўка (ГОСТ EN 12972-2020 «Цыстэрны для перавозкі небяспечных грузаў. Цыстэрны металічныя.