У Медыясэнтрары Віцебскай вобласці супрацоўнікі УУС аблвыканкама абмеркавалі з моладдзю пытанні кіберзлачынстваў
Праваахоўнікі сустрэліся з навучэнскай моладдзю ў Медыяцэнтры Віцебскай вобласці, каб нагадаць ім аб асновах бяспечных паводзін у інтэрнэце і неабходнасці асветніцтва ў гэтым напрамку іх бацькоў.
Мерапрыемства арганізавала УУС аблвыканкама ў рамках рэспубліканскай прафілактычнай акцыі «Дзекада кібербяспекі «КіберДзеці».
— У бягучым годзе зафіксавана звыш 700 кіберзлачынстваў. Большасць з іх — крадзяжы грошай з банкаўскіх рахункаў. Грамадзяне пазбавіліся звыш 970 тыс. руб. Сярод пацярпелых апынуўся 21 непаўналетні, — сказаў начальнік упраўлення па барацьбе з кіберзлачыннасцю крымінальнай міліцыі УУС аблвыканкама палкоўнік міліцыі Аляксандр Гарус. — Часам падлеткі самі выступаюць у ролі зламыснікаў. Напрыклад, у Віцебску адзін з іх падмануў чатырох аднагодкаў: прасіў тэлефон, каб патэлефанаваць, а сам здзяйсняў грашовыя пераводы, выкарыстоўваючы дадатак мабільнага аператара. Сума ўрону 400 руб. Навучэнец каледжа, карыстаючыся свабодным доступам да ноўтбука суседа па пакоі ў інтэрнаце, увайшоў у яго акаўнт у анлайн-казіно і прайграў каля 1 тыс. руб.
Зламыснікі пастаянна ўдасканальваюць старыя і прыдумляюць новыя спосабы, як завалодаць чужымі грашыма і сысці ад заслужанага пакарання. Асноўная мэта ў іх адна — выкрасці ў чалавека канфідэнцыйныя даныя, у прыватнасці, прымусіўшы перайсці па спецыяльнай спасылцы (гэты прыём называецца фішынг) або з дапамогай тэлефоннай размовы (вішынг).
Сёння назіраецца рэзкі рост супрацьпраўных дзеянняў, звязаных з выкарыстаннем чужых акаўнтаў папулярнага дадатка Viber, якія дазваляюць здзяйсняць званкі праз інтэрнэт. Яны патрэбны злачынцам для таго, каб сысці ад адказнасці: звязвацца з патэнцыйнымі ахвярамі, хаваючыся пад чужымі нумарамі тэлефонаў. Прычым махляры могуць выкарыстоўваць розныя схемы, з дапамогай якіх завалодваюць мэсэнджарамі.
— Часта ў чатах і супольнасцях рассылаецца паведамленне са спасылкай, якая прапануе атрымаць патрэбную інфармацыю: фэйкавую навіну, прапанову аб падпрацоўцы або звесткі аб паспяховасці вашага дзіцяці. Перайшоўшы па ёй, вас пад падставай папросяць даць доступ да вашага ўліковага запісу на іншай прыладзе, — адзначыў Аляксандр Гарус. — Калі злачынцы завалодалі акаўнтам, яны пачынаюць абтэлефаноўваць нашых суайчыннікаў: просяць паўдзельнічаць у міліцэйскай спецаперацыі па затрыманні махляроў, якія незаконна аформілі крэдыт, або ўяўляюцца супрацоўнікамі банкаў, якія выявілі падазроную актыўнасць на рахунку суразмоўцы. Людзі ахвотней вераць, што з імі звязваюцца з банкаў або іншых дзяржаўных структур, калі званок паступае з беларускага нумара. Напрыклад, нядаўна рабочы з Оршы пазбавіўся каля 13 тыс. руб., паразмаўляўшы з ілжэправаахоўнікам, а настаўніца з Глыбокага — звыш 8 тыс. руб. Усяго ж ахвярамі падобных злачынстваў у бягучым годзе сталі каля 960 жыхароў Віцебшчыны.
Яшчэ адзін папулярны метад — выкарыстанне шкоднасных праграм. Толькі ў 2022-м аператыўнікі выявілі 12 хакераў, якія займаліся гэтым.
— Маніторым інтэрнэт для ўстанаўлення падазроных сайтаў, распрацоўшчыкаў і карыстальнікаў забароненага ПА, якое дапамагае, да прыкладу, атрымаць доступ да баз дадзеных, якія захоўваюць уліковыя запісы людзей у сацыяльных сетках, банкаўскія рахункі, рэквізіты электронных кашалькоў. Таму ў далейшым такая інфармацыя выкарыстоўваецца для крадзяжу грашовых сродкаў, махлярства, шантажу, або проста прадаецца, — падкрэсліў афіцэр. — У асноўным гэтым займаюцца маладыя людзі, некаторыя з іх раней судзімыя па аналагічных артыкулах.
Прамысловымі кібермахлярамі займаюцца і на пляцоўках для анлайн-знаёмстваў. Пасля нядоўгай перапіскі падстаўная дама прапануе кавалеру правесці першую сустрэчу ў тэатры, кальяннай і г. д. Дзеліцца спасылкай на сайт, дзе можна набыць білеты або зарэзерваваць столік. У выніку, кавалер пазбаўляецца ўсіх грошай на карце.
— Не варта забываць і пра іншыя метады, якімі даўно і, на жаль, паспяхова карыстаюцца аферысты. У прыватнасці, яны нярэдка тэлефануюць і пад выглядам сваяка, які трапіў у дарожна-транспартнае здарэнне, просяць чалавека на тым канцы провада перадаць круглую суму кур'еру, каб разлічыцца з пацярпелымі або ўладжваць справы з праваахоўнікамі, — падкрэсліў Аляксандр Гарус. — Таму ў чарговы раз звяртаю ўвагу грамадзян на тое, што ні ў якім разе нельга пераходзіць па спасылках, дасланых вам нібыта супрацоўнікамі банкаў або іншымі асобамі. Калі вы выпадкова дазволілі доступ да ўліковага запісу мэсэнджара, гэта лёгка выправіць у наладах. Таксама не афармляйце крэдыты пасля званкоў ад невядомых і не пераводзьце грошы на ўказаныя рахункі, не загружайце рэкамендаваныя імі праграмы. Пры найменшым падазрэнні на тое, што ў дачыненні да вас здзяйсняецца злачынства, неадкладна звяртайцеся ў банк і міліцыю.